अजित पवार यांचे निधन ही महाराष्ट्राच्या राजकीय विश्वासाची एक अतिशय मोठी आणि अप्रत्याशित घटना आहे. २८ जानेवारी २०२६ सकाळी बारामती येथे विमान अपघातात त्यांच्यासह सहा जणांचे निधन झाल्याची दु:खद बातमी समोर आली आहे. या अपघाताने संपूर्ण राज्य हादरले असून, त्यांच्या कुटुंबीयांसह लाखो अनुयायांना अपार शोक व्यक्त करावा लागला आहे. ‘दादा’ म्हणून ओळखले जाणारे अजित पवार हे महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एक प्रभावशाली आणि कार्यकर्त्यांशी थेट जोडलेले नेते होते. त्यांच्या जीवनाचा आणि राजकीय प्रवासाचा थोडक्यात आढावा घेऊया….
प्रारंभिक जीवन
अजित अनंतराव पवार यांचा जन्म २२ जुलै १९५९ रोजी अहमदनगर जिल्ह्यातील राहुरी तालुक्यातील देवळाली (प्रवरा) या गावी झाला. त्यांचे वडील अनंतराव पवार आणि आई आशाताई पवार. बालपणापासूनच त्यांना कष्टकरी शेतकरी जीवनाची ओळख होती. वडिलांच्या अकाली निधनानंतर कुटुंबाची जबाबदारी लवकरच त्यांच्यावर आली. त्यामुळे महाविद्यालयीन शिक्षण पूर्ण न करता त्यांनी बारामतीत राहून सामाजिक आणि सहकारी क्षेत्रात काम सुरू केले. बारामती हे त्यांचे राजकीय कर्मक्षेत्र बनले आणि नंतर ते याच ठिकाणचे अजेय प्रतिनिधी म्हणून ओळखले गेले.
राजकीय प्रवेश आणि सुरुवातीचे काळ
अजित पवार यांनी राजकीय जीवनाची सुरुवात १९८२ मध्ये सहकारी साखर कारखान्याच्या संचालक मंडळावर निवडून होऊन केली. त्यांचे काका शरद पवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी राजकारणाचा कसबी अभ्यास केला. १९९१ मध्ये बारामती लोकसभा मतदारसंघातून पहिल्यांदा खासदार म्हणून निवडून आले. नंतर १९९९ पासून बारामती विधानसभा मतदारसंघाचे आमदार म्हणून त्यांनी सातत्याने विजय मिळवला. बारामती हे त्यांचे अभेद्य किल्ला बनले.
मंत्रिपद आणि उपमुख्यमंत्रीपद
अजित पवार यांनी महाराष्ट्रात विविध काळात जलसंपदा, कृषी, ग्रामविकास, नियोजन, ऊर्जा अशा महत्त्वाच्या खात्यांचे मंत्री म्हणून काम पाहिले. त्यांनी चार वेळा महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्रीपद भूषवले. त्यांच्या कार्यकाळात जलयुक्त शिवार, महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजना, सिंचन प्रकल्पांची गतीमानता, ग्रामीण रस्ते विकास अशा अनेक योजना प्रभावीपणे राबवल्या गेल्या. प्रशासकीय कामे जलदगतीने पूर्ण करण्यासाठी ते प्रसिद्ध होते. ‘फाइल्सवर लवकर निर्णय घ्या, काम अडकवू नका’ हा त्यांचा नेहमीचा आदेश होता.
२०२३ ची मोठी राजकीय उलथापालथ
जुलै २०२३ मध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसचे दोन गट निर्माण झाले. अजित पवार त्यांनी एकनाथ शिंदे आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्या सरकारमध्ये उपमुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतली. या निर्णयाने महाराष्ट्राच्या राजकारणात मोठी उलथापालथ झाली. नंतर निवडणूक आयोगाने पक्षाचे नाव आणि चिन्ह त्यांच्या गटाला बहाल केले.
वैयक्तिक जीवन आणि व्यक्तिमत्व
अजित पवार यांचा विवाह सुनेत्रा पवार यांच्याशी १९८५ मध्ये झाला. त्यांना दोन मुले – पार्थ आणि जय. सुनेत्रा पवार या स्वतः राजकारणात सक्रिय आहेत. अजित पवार यांना ‘दादा’ हे नाव अनुयायांकडून प्रेमाने दिले गेले. ते नेहमीच जनतेशी थेट संवाद साधत, जनता दरबार घेत. सकाळी लवकर उठून कामाला सुरुवात, रात्री उशिरापर्यंत बैठकांचे सत्र, हे त्यांचे नियमित जीवन होते. क्रिकेट, टेनिस, खो-खो अशा खेळांमध्ये त्यांची आवड होती. शेतकरी, ग्रामीण भाग आणि सहकारी क्षेत्र हे त्यांचे मुख्य फोकस होते.
वारसा आणि आठवण
अजित पवार हे महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एक मोठे वटवृक्ष होते. बारामती विकास, पाणी व्यवस्थापन, शेतकरी कल्याण, प्रशासकीय सुधारणा यांमध्ये त्यांचे योगदान अमूल्य आहे. त्यांच्या अकाली निधनाने महाराष्ट्राने एक प्रभावी नेते, कार्यकर्त्यांचा सखा आणि विकासपुरुष गमावला आहे.